KHR_draco_mesh_compression glTF'de Sıkıştırılmış Geometri

Google Draco, mesh geometrisini kayıplı veya kayıpsıza yakın sıkıştırır; glTF bunu KHR_draco_mesh_compression adıyla primitive seviyesinde ilan eder. Dosyada «Draco açık» demek: en az bir primitive'in attribute verisi Draco blob'unda saklanır ve standart accessor byte'ları ya yoktur ya anlamsızdır.

Bu sayfa şunların hiçbiri değildir:

• PNG/JPEG sıkıştırma değil texture BasisU sayfasında
• Animasyon keyframe sıkıştırma değil Draco geometri odaklıdır
• glTFzip / harici arşiv değil blob GLB içinde bufferView'dir
• DRACOLoader kurulum rehberi değil Three.js Draco dalında

Extension Sistemi «uzantı nasıl ilan edilir» der. Draco sayfası «bu uzantının primitive gövdesi ne taşır» der. Mesh Compression sayfası «decode ne kadar sürer» der. Üçü birlikte üretim kararını tamamlar.

Kök JSON'da uzantı adı listelenir ( Extension · Used/Required):

"extensionsUsed": ["KHR_draco_mesh_compression"],
"extensionsRequired": ["KHR_draco_mesh_compression"]

Holodepth üretim kuralı: Draco kullanıyorsanız Required yazın; «sessizce düz mesh'e düş» beklentisi ürün güvenilirliğini düşürür. Viewer / AR quick look gibi ortamlarda decoder yokluğu «model görünmüyor» olarak geri döner; bu format hatası değil, ortam kısıtıdır ama Required ile erken ve net reddedilir.

Draco verisi meshes[].primitives[].extensions altındadır; materyal uzantıları gibi materials[] seviyesinde değildir. Tipik gövde:

"primitives": [{
  "attributes": {
    "POSITION": 0,
    "NORMAL": 1,
    "TEXCOORD_0": 2
  },
  "indices": 3,
  "material": 0,
  "extensions": {
    "KHR_draco_mesh_compression": {
      "bufferView": 7,
      "attributes": {
        "POSITION": 0,
        "NORMAL": 1,
        "TEXCOORD_0": 2
      }
    }
  }
}]

Dikkat: hem üstteki attributes hem extension içindeki attributes vardır. İkisi de semantic → accessor indeksi eşlemesi yapar; extension içindeki map Draco decoder'a «hangi accessor meta'sı hangi Draco attribute id'sine karşılık gelir» der. Uyumsuzluk decode hatası veya yanlış layout üretir.

Primitive bazında seçim

Aynı mesh içinde bir primitive Draco, diğeri ham olabilir. Holodepth envanter: primitive başına «Draco var mı?» bayrağı. «Tüm GLB Draco'lu» varsayımı yanlıştır; LOD0 sıkıştırılmış, LOD1 ham gibi hibrit paketler mümkündür.

Extension'daki bufferView indeksi, binary buffer'daki Draco bitstream dilimine işaret eder. Bu dilim BufferView kurallarına tabidir (byteOffset, byteLength); fark şudur: byte'lar doğrudan float dizisi değil, Draco formatıdır.

• GLB: blob genelde BIN chunk içinde gömülüdür
• .gltf + .bin: aynı .bin dosyasında veya ayrı buffer
• Paylaşım: iki primitive aynı Draco bufferView'ı nadiren paylaşır; çoğu export primitive başına blob üretir

Dosya boyutu analizinde Draco dilimlerini ayrı toplayın: «GLB hâlâ büyük» teşhisinde texture payından sonra Draco payı, sonra animasyon payı gelir. Yalnızca toplam MB raporlamak hangi sıkıştırmanın işe yaradığını gizler.

Draco ≠ glTF dışı zip

HTTP gzip transport sıkıştırması ayrı katmandır. Draco, vertex semantics'i içeride yeniden kodlar. İkisi birlikte kullanılabilir; birinin varlığı diğerini gerektirmez.

Draco'lu primitive'te accessors[] hâlâ vardır. POSITION accessor'ı type, componentType, count taşır; çoğu export'ta bu accessor'ların bufferView alanı ya yoktur ya anlamsız placeholder'dır. Gerçek köşe sayısı decode sonrası doğrulanır; meta count ile uyumlu olmalıdır.

Holodepth okuma sırası:

1. Primitive attributes → accessor indeksleri
2. Extension attributes map → aynı indekslerin Draco tarafı
3. Accessor meta (count, type)
4. Extension bufferView → blob

Accessor katmanı genel kuralları Accessor Mantığı'ndadır; Draco istisnası: «byte nerede?» sorusunun cevabı çoğu zaman yalnızca extension bufferView'dadır.

indices accessor

indices de Draco içine gömülür; primitive üstünde indices accessor indeksi kalır. Extension attributes map'te indices semantic'i yoktur; indices ayrı accessor ile ilişkilidir. Export araçları indices'i Draco'ya dahil eder; indices eksik primitive (non-indexed) Draco ile de mümkündür ama web'de nadir.

glTF dosyasında decode edilmiş vertex buffer yoktur (Draco kullanıldığında). Format «sıkıştırılmış paket + meta» yazar; CPU decode loader'da ( Decode Process) veya native viewer'da gerçekleşir.

Holodepth trade-off: indirme MB düşer, ilk kare decode maliyeti artar. Bu format sayfasında «ne kadar sürer» rakamı verilmez; süre Three.js WebWorker performans konusudur. Format okuyucusu yalnızca «decode zorunlu mu?» sorusunu Required ile cevaplar.

Draco taban primitive attribute'larını sıkıştırır. Morph targets[] delta'ları ayrı accessor setleridir ( Morph Targets). Birçok pipeline:

• Taban POSITION/NORMAL Draco içinde
• Morph delta'ları ham (veya sparse) accessor'da
• Animasyon keyframe'leri Draco dışında

«Draco açtım morph kayboldu» çoğu zaman export'un morph delta'larını düşürmesi veya Draco sonrası targets dizisini güncellememesidir. Holodepth doğrulama: compress sonrası targets.length ve weights animasyonu aynı mı?

JOINTS / WEIGHTS Draco içinde

Skinning attribute'ları da Draco blob'una dahil edilebilir ( Skinning). Decode sonrası JOINTS/WEIGHTS GPU'ya normal attribute gibi gider; IBM ve joint animasyonu Draco dışındadır. «Skinned ama deform yok» teşhisinde önce skin sözleşmesine, sonra Draco decode'a bakın; ikisini karıştırmayın.

Animasyon sıkıştırmaz

Yoğun keyframe binary'si Draco ile küçülmez. «Draco'lu GLB hâlâ ağır» vakalarının animasyon payını ayrı ölçün ( Keyframe · zaman alanı).

Karar ağacı ve parametre derinliği Three.js Draco karar noktası sayfasındadır. Format sayfası yalnızca «dosyada Draco var mı, nerede yazılı» sorusunu kapatır.

«Draco = küçük dosya» özeti üretimde yetersiz kalır. Aşağıdakiler sık görülür.

Görünmez model, küçük GLB

Required + decoder yok = bilinçli red. Used only + decoder yok = araç bağımlı sessiz başarısızlık. Holodepth: test ortamında decoder'sız yükleme senaryosunu bilinçli çalıştırın.

Attribute map uyumsuzluğu

Üst attributes ile extension attributes farklı accessor indeksleri gösterirse decode «başarılı» görünüp UV/NORMAL karışır. Envanter: iki map'i diff edin.

TANGENT / TEXCOORD kaybı

Agresif compress export'ta TANGENT düşer; normal map bozulur. Dosyada extension attributes listesinde TANGENT var mı kontrol edin ( Tangent Verileri).

Çift sıkıştırma beklentisi

Draco geometri + BasisU texture birlikte kullanılır; biri diğerinin yerine geçmez. Yalnızca Draco uygulayıp texture PNG bırakmak «hâlâ şişman» GLB üretir.

Düzenlenebilirlik kaybı

Draco'lu mesh'i DCC'de tekrar açmak decode + re-export gerektirir; ham accessor gibi «byte edit» yoktur. Pipeline'da source of truth'u Draco'suz master'ta tutun; Draco yalnızca dağıtım artefaktı olsun.

Altı soruluk Draco teşhisi

Geometri sıkıştırması netleşince Uzantılar grubunda sıradaki dosya boyutu kalemi texture'dır:

1. KHR_texture_basisu KTX2 / GPU texture sıkıştırma
2. EXT_mesh_gpu_instancing çoğaltma
3. KHR_materials_variants materyal varyantları
4. Runtime Draco Mesh Compression

Format okuyucusu özeti: Draco = primitive extension + blob + attribute map + accessor meta. Decode runtime işidir; Required decoder'ı zorunlu kılar. Geometri küçülür; texture ve animasyon ayrı optimize edilir.