WebXR Fundamentals · Platform & kalite
Mekânsal Etkileşim & UI: Tutunma Sözleşmesi
XR'de «tıkla» çoğu zaman yanlıştır. Bu sayfa insanın mekânda nasıl tutunduğunu anlatır: işaret, tutma, bakış, HUD ile diegetic arayüz, rahat erişim mesafesi ve lokomotion'un UX olarak yazılması. Oturum, poz & XR karesi zaman-uzayı mühürledi; burada el, bakış ve arayüz diplomasi vardır.
Holodepth bu yaprağı controller button map tutorial'ı, Babylon teleport helper turu veya sahne demo kiti olarak yazmaz. Bakış açısı: 2D web'deki pointer sözleşmesi mekânda bozulur; hangi jestin hangi niyeti taşıdığı, hangi UI'nin yüze yapışıp hangisinin odada durduğu ticket'ta yazılı olmalıdır. Motor input API'leri Three/Babylon XR yapraklarında kalır.
Sayfayı bitirdiğinizde şu cümleyi kurabilmelisiniz: «Tıkla yerine tutunma sözlüğü vardır. İşaret / tutma / bakış bilinçli seçilir. HUD ve diegetic kökleri ayrılır. Rahat erişim ve insan ölçeği yazılır. Lokomotion UX'tir, fizik süsü değil. Güvenli engel politikası AR'de zorunludur. Stereo bütçe sonraki yapraktır; sahne demoları izlek bitince gelir.»
Bu sayfanın sınırı · komşu konularla ayrım
Bu sayfa WebXR Fundamentals içinde mekânsal etkileşim ve UI sözleşmesini anlatır:
- Tıkla'nın ölümü · jest sözlüğü
- HUD vs diegetic · rahat erişim
- Ölçek ve affordance · lokomotion UX
- AR güvenlik / engel · üç etkileşim profili
Bilinçli olarak dışarıda bırakılan konular:
- Presence / registration sözleşmesi → Giriş & VR / AR
- Oturum saati, referans uzay, poz mühürü → Oturum, poz & XR karesi
- Stereo, FPS, motion-to-photon → Stereo & gecikme
- Three.js / Babylon controller kodu → motor XR yaprakları
- Sahne / model demoları → izlek metinleri sonrası (ayrı iş)
Kısa ayrım: Bu sayfa «insan nasıl tutunur?» · Oturum «zaman-uzay nasıl mühürlenir?» · Giriş «hangi gerçeklik?» · Stereo «çift göz vergisi».
Tıkla ölür, tutunma doğar
Masaüstü/mobil web'de birincil niyet çoğu zaman tık / tap'tir. XR'de aynı niyet dağılır: ışınla işaret etmek, kavramak, bakışla seçmek, basılı tutmak, bırakmak. Holodepth: ürün «onClick» ile tasarlanmaz; tutunma sözlüğü ile tasarlanır.
Sözlük ticket'a yazılır. «Seç», «taşı», «onayla», «iptal» hangi jestlere map edilir? Aynı jest iki niyete bağlanırsa kullanıcı mekânda kaybolur; bu, yanlış reference space kadar sinsidir ama teşhisi UX'tedir.
Mekânda buton yoktur; niyet ve jest çifti vardır.
Jest sözlüğü: işaret, tutma, bakış
Üç ana aile (cihaz bunları farklı donanımla üretir; fikir ortak):
- İşaret (point / ray): uzaktan seçim; menü ve uzak prop için. Yanlışlıkla tavanı seçmemek için deadzone ve onay ister.
- Tutma (grab / pinch): yakın mesafe manipülasyon; ölçek ve ağırlık hissi (gerçek fizik şart değil, affordance şart).
- Bakış / dwell: eller serbest; erişilebilirlik ve yorgunluk dengesi; yanlış tetiklemeye karşı süre eşiği.
Holodepth kuralı: birincil jest ailesi ticket'ta tek cümledir. İkincil aile yedek veya uzman modudur; hepsini birden «eşit» sunmak öğrenme maliyetini şişirir. Girdi pozu okuma oturum yaprağında; burada jestin anlamı vardır.
HUD vs diegetic: iki arayüz dünyası
Oturum yaprağı viewer ve dünya köklerini ayırdı. UI bu ayrımı yaşar:
- HUD (viewer'a bağlı): uyarı, kısa durum, sistem benzeri kontroller. Avantaj: her zaman erişilir. Risk: yüze yapışık yorgunluk, stereo çakışma.
- Diegetic (dünyada duran): panel, etiket, makine üzeri kontrol. Avantaj: mekânsal bellek. Risk: arkaya dönünce kaybolur; okunabilir mesafe ister.
Holodepth: kritik güvenlik uyarısı HUD'da kısa ömürlü olabilir; uzun form menü diegetic veya «belt» mesafesinde sabitlenir. Her şeyi HUD'a yığmak 2D sitesini başlığa yapıştırmaktır.
Rahat erişim: kol ve boyun bütçesi
UI yerleşimi «güzel kompozisyon» değil ergonomidir. Omuz hizasının çok üstü, ayak bileği seviyesi, sürekli baş çevirme gerektiren halka menüler oturumu kısaltır. Holodepth rahat erişim kutusunu ticket'a koyar: birincil kontroller omuz–bel bandında, ikinciller işaret mesafesinde.
Metin boyutu da mekânsaldir: dünya biriminde «okunur px» yoktur; açısal boyut ve mesafe vardır. Küçük diegetic etiket uzak mesafe cinayetidir; çözüm çoğu zaman daha yakın panel veya HUD özetidir.
İnsan ölçeği ve affordance
Giriş yaprağı metreyi sosyal sözleşme yaptı; burada metre tutulabilirlik olur. Kapı kolu, düğme, tutamaç insan eline göre tasarlanır (veya bilerek abartılır). Affordance: nesnenin «nasıl tutulacağı»nı biçim söyler; yalnız renk veya hover yetmez.
Yanlış ölçek VR'de presence'i, AR'de registration güvenini bozar. Üretim hattı cetveli birim yaprağı ile hizalıdır; bu sayfa «el büyüklüğü QA» maddesini ekler: birincil etkileşimli prop'lar scrub edilir.
Tutulamayan düğme, çizilmiş düğmeden kötüdür.
Lokomotion: UX, fizik süsü değil
Işınlanma, sürekli yürüyüş, oturarak dönme, blink: bunlar render efekti değil hareket sözleşmesidir. Holodepth lokomotion'u konfor kapısına bağlar (giriş yaprağı); burada seçim kriteri yazılır:
- Teleport / blink: düşük mide riski; mekân sürekliliği zayıf
- Smooth move: presence yüksek; vinyet / hız limiti ister
- Oturum içi dönme: snap turn vs smooth; boyun ve mide dengesi
«En gerçekçi yürüyüş» her zaman hedef değildir. Eğitim ve vitrin ürünlerinde güvenli, öğrenilir hareket birincildir. Babylon teleport helper'ı araçtır; sözleşme bu yapraktadır.
AR'de engel ve güven politikası
Registration sözleşmesi (giriş) fiziksel dünyaya borçludur. UI ve etkileşim bu borcu ödemezse: kullanıcıyı duvara çeken ok, yere gömülü panel, karanlıkta kaybolan hedef. Holodepth AR ticket'ına en az bir güvenlik maddesi ister: sınır uyarıları, içerik yerleşiminde gerçek yüzey tercihi, «kalkın / oturun» netliği.
Bounded alan VR'de de geçerlidir: oyun alanı dışı jestler ya yumuşak direnç ya da sistem passthrough'una bırakılır; sessizce yok sayılmaz.
Üç etkileşim profili
Ticket diline yapışan üç tutunma yoğunluğu:
-
01 · Spatial
Vitrin işaret
- Jest
- Birincil: ray + onay
- UI
- Diegetic panel · az HUD
- Hareket
- Teleport veya sabit kök
-
02 · Spatial
Atölye tutma
- Jest
- Grab / pinch · yakın mesafe
- UI
- Nesne üzeri diegetic
- Hareket
- Küçük alan · snap turn
-
03 · Spatial
Eller-serbest bakış
- Jest
- Dwell / bakış · eşik süre
- UI
- Büyük hedef · sade HUD
- Hareket
- Minimal · güvenlik öncelikli
Holodepth perspektifleri
Jest sözlüğü API'den önce
Button index ezberi tutunma niyetini yazmaz. Önce sözlük, sonra binding.
UI kökü seçimi bilinçlidir
HUD konforu ile diegetic bellek farklı işlerdir; karıştırmak yorgunluk üretir.
Hareket = konfor kapısı
En gerçekçi yürüyüş, en kısa oturumu da üretebilir. Profil seçin.
Teşhis maddeleri
- Etkileşim profili ticket'ta mı?
- Birincil jest ailesi tek cümle mi?
- HUD / diegetic ayrımı net mi?
- Rahat erişim bandı (omuz–bel) tutuluyor mu?
- İnsan ölçeği / affordance scrub edildi mi?
- Lokomotion tipi ve konfor notu var mı?
- AR/bounded güvenlik maddesi yazılı mı?
- 2D onClick varsayımı temizlendi mi?
- Motor input detayı Three/Babylon'a mı bırakıldı?
Holodepth içgörüsü
«XR kullanılamıyor» cümlesi çoğu zaman tracking değil, jesti belirsiz veya UI'si yüze yapışık üründür. Holodepth: tutunma sözleşmesini yazın; sonra stereo bütçeyi konuşun.
Sonraki kapı: stereo ve gecikme
Tutunma sözleşmesi kurulunca sıra çift göz ve gecikme vergisine gelir: stereo maliyet, frame bütçesi, motion-to-photon. Sonraki (ve bu izleğin son) metin yaprağı Stereo & gecikme bütçesi dir. Sahne / model demo fikirleri dört fundamentals metni bittikten sonra ayrıca ele alınacaktır.